Kwijlen in slaap overkomt veel mensen en is meestal onschuldig, maar het kan soms vervelend aanvoelen als je ’s ochtends wakker wordt met een nat kussen. Vaak heeft het te maken met je slaaphouding, de manier waarop je ademt of kleine veranderingen in je lichaam. Toch zijn er manieren om kwijlen te verminderen en kun je er best veel zelf aan doen. In deze blog lees je waar het vandaan komt en hoe je het eenvoudig binnen de perken houdt.
Waarom mensen kwijlen tijdens het slapen
Voor wie af en toe met een natte plek op het kussen wakker wordt, is het herkenbaar: speeksel loopt vanzelf de mond uit. Dit komt doordat je tijdens de diepe slaap je mondspieren ontspant. Als je op je zij of buik ligt, staat je mond soms onbewust een beetje open. Hierdoor kan speeksel zonder dat je het merkt naar buiten stromen. Bij rugslapen gebeurt dit veel minder, omdat het speeksel dan meestal wat meer naar achteren in de keel loopt of makkelijker wordt doorgeslikt. De hoeveelheid speeksel die je aanmaakt verschilt ook per persoon en hangt samen met verschillende dingen, zoals je gezondheid, voeding en het gebruik van bepaalde medicijnen. Kinderen en ouderen kwijlen vaker in hun slaap, omdat hun mondspieren minder krachtig zijn of ze nog niet gewend zijn om hun speeksel weg te slikken.
Slaaphouding en ademhaling spelen een grote rol
De manier waarop je slaapt is erg bepalend voor het kwijlen. Wie veel op de buik of zij slaapt, heeft grotere kans dat de mond wat open valt. Ook als je door de mond ademt vanwege verstopte neus of allergieën, verlies je makkelijker speeksel. Sommige mensen ademen standaard door hun mond als ze slapen, bijvoorbeeld door een verkoudheid, een neusafwijking of als ze snurken. Ook dat zorgt ervoor dat speeksel uit de mond kan lopen. Rugslapen met een gesloten mond kan het kwijlen flink verminderen, omdat het speeksel dan binnenblijft of je het automatisch inslikt. Mensen die hun ademhaling verbeteren en proberen vaker door de neus te ademen, hebben hier meestal minder last van.
Invloed van voeding en mondgezondheid
Wat je eet en hoe gezond je mond is, kan het kwijlen ’s nachts erger of juist minder maken. Sommige voedingsmiddelen prikkelen de speekselklieren extra, zoals heel zuur of pittig eten. Ook kauwen op suikerhoudend snoep vlak voor het slapen stimuleert de aanmaak van speeksel. Het gebruik van mondwater met veel alcohol of andere uitdrogende stoffen kan de mond juist droger maken, waardoor je mond soms onbewust wat meer openhoudt. Dat vergroot weer de kans op kwijlen. Bepaalde tandheelkundige problemen, zoals ontstoken tandvlees of een slecht passend kunstgebit, kunnen ook tot meer speekselverlies leiden. Daarom helpt het om voor het slapengaan je mond goed te verzorgen, tanden te poetsen en geen eten meer te nemen na het tandenpoetsen.
Wat kun je zelf doen om kwijlen te verminderen
Wil je het kwijlen beperken, dan kun je met een paar simpele aanpassingen al verschil merken.
- Oefen met op je rug slapen, zodat het speeksel minder snel uit de mond stroomt.
- Leg een kussen tegen je zij, zodat je minder draait.
- Probeer zoveel mogelijk door de neus te ademen, zeker als je merkt dat je vaak verkouden bent of allergieën hebt.
- Een goede neusspray of een stoomdouche voor het slapengaan helpt om de neus open te houden.
- Drink genoeg water overdag, maar niet vlak voor het slapengaan, zodat je niet wakker wordt om te plassen.
- Spreek met je tandarts als je merkt dat een kunstgebit niet lekker zit of als je mond geïrriteerd is.
- Soms helpt het om minder pittig en zuur te eten ’s avonds, zodat je speekselproductie rustiger blijft.
Met deze kleine aanpassingen wordt slapen een stuk prettiger en is de kans op een nat kussen een stuk kleiner.
Wanneer kwijlen tijdens het slapen een probleem wordt
In de meeste gevallen is kwijlen ’s nachts helemaal niet gevaarlijk en gaat het vanzelf over. Toch zijn er situaties waarbij het goed is om toch een arts te raadplegen. Bijvoorbeeld als het kwijlen opeens veel erger wordt zonder duidelijke reden, of als je andere klachten hebt zoals keelpijn, een vieze smaak of moeite met slikken. Ook bij volwassenen kan aanhoudend veel kwijlen samengaan met een bepaalde ziekte of bijwerking van medicijnen. Bespreek het als je merkt dat het kwijlen je stoort, je continu wakker wordt of je mond pijnlijk aanvoelt. De arts of tandarts kan dan samen met jou zoeken naar de juiste oplossing. Vaak is het niet nodig om medische stappen te nemen, maar soms ligt er een probleem aan de basis dat eenvoudig te verhelpen is.
Meest gestelde vragen over kwijlen in slaap
Is kwijlen tijdens het slapen gevaarlijk? Kwijlen tijdens het slapen is bijna altijd onschuldig. Alleen als je ook last hebt van andere klachten zoals moeite met slikken of een pijnlijke mond, kun je het beste overleggen met een arts.
Wat kun je doen om minder te kwijlen in je slaap? Minder kwijlen in je slaap lukt vaak door op je rug te slapen, door de neus te ademen en pittig of zuur eten ’s avonds te vermijden. Een goede mondverzorging helpt ook.
Komt kwijlen bij iedereen voor? Kwijlen komt bij bijna iedereen weleens voor, vooral bij kinderen en ouderen. Ook volwassenen kunnen dit hebben, vooral als ze op de zij slapen of door de mond ademen.
Heeft het gebruik van bepaalde medicijnen invloed op kwijlen in je slaap? Sommige medicijnen kunnen meer speeksel aanmaken of de mondspieren slapper maken, waardoor je sneller gaat kwijlen in je slaap. Overleg bij twijfel met je arts.
Kan een verstopte neus extra kwijlen veroorzaken? Een verstopte neus zorgt er vaak voor dat je door de mond moet ademen. Hierdoor droogt de mond sneller uit en loopt het speeksel makkelijker naar buiten.



