Ja, katten kunnen dromen. Net als mensen doorlopen katten tijdens hun slaap verschillende slaapfases, waaronder de REM-slaap (Rapid Eye Movement). In die fase is de hersenactiviteit hoog en vinden dromen plaats. Dit geldt voor de meeste zoogdieren, en katten vormen daarop geen uitzondering.
Als je je kat ooit hebt zien trillen, zijn pootjes zien bewegen of kleine geluiden hebt gehoord terwijl hij lag te slapen, dan is de kans groot dat je een dromende kat hebt gezien. Het is geen toeval en ook geen zorg, het is gewoon zijn slaapgedrag.
Wat gebeurt er in de hersenen van een dromende kat?
Tijdens de REM-slaap zijn de hersenen actief, bijna net zo actief als wanneer de kat wakker is. Onderzoekers hebben bij katten hersenactiviteit gemeten die sterk lijkt op de activiteit tijdens bewuste momenten overdag. Het vermoeden is dat de kat in die fase beelden of ervaringen van de dag “herhaalt” in zijn slaap.
Katten hebben twee hoofdfases in hun slaap: een lichte slaap en een diepe REM-slaap. De lichte slaap duurt het langst en daarin blijft de kat min of meer alert. De REM-slaap is korter, maar dat is juist de fase waarin dromen voorkomen. Een volwassen kat slaapt gemiddeld 12 tot 16 uur per dag, en een deel van die slaap bestaat uit REM-slaap.
Waarover dromen katten?
Niemand kan met zekerheid zeggen wat er precies in een kattenbrein afspeelt tijdens een droom. Wat we wel weten, is dat de hersenactiviteit van dieren tijdens de REM-slaap lijkt op wat ze overdag doen. Het is dan ook aannemelijk dat katten dromen over activiteiten die ze kennen: jagen, spelen, rennen of sociale interacties. Een kat die in zijn slaap zijn pootjes beweegt, is waarschijnlijk in zijn droom aan het sluipen of springen.
Dat is geen toeval. Onderzoek bij ratten heeft aangetoond dat dezelfde hersenneuronen die actief zijn tijdens het lopen in een doolhof, ook actief zijn tijdens de slaap daarna. Bij katten gaat men ervan uit dat iets vergelijkbaars speelt, al is er minder direct onderzoek bij katten specifiek gedaan.
Hoe zie je dat een kat droomt?
Je hoeft er niet naar te raden, want je kunt het gewoon zien aan je kat. Herken je een of meer van de volgende dingen terwijl je kat slaapt?
- Kleine, snelle bewegingen van de pootjes of staart
- Trillen of schokjes in de spieren
- Zachte geluiden zoals piepen, mauwen of snurken
- Snel bewegende ogen achter gesloten oogleden
- Sneller ademen dan normaal in rust
Dit zijn allemaal tekenen dat je kat in de REM-slaap zit en waarschijnlijk droomt. Het ziet er soms grappig of zelfs onrustig uit, maar het is normaal en onschuldig. Je hoeft een kat die zo ligt te slapen niet wakker te maken.
Hebben kittens en oudere katten andere droompatronen?
Ja, en dat is een interessant verschil. Jonge kittens brengen naar verhouding meer tijd door in de REM-slaap dan volwassen katten. Bij baby’s en jonge dieren algemeen geldt dat de REM-slaap een rol speelt bij de ontwikkeling van het zenuwstelsel. Het is alsof het brein de grote hoeveelheid nieuwe informatie verwerkt die een kitten elke dag opdoet.
Oudere katten slapen over het geheel meer, maar de verdeling tussen lichte slaap en REM-slaap verandert met de leeftijd. Of oudere katten ook anders dromen, is niet wetenschappelijk onderzocht. Wat je wel kunt zien, is dat sommige oudere katten onrustiger slapen dan jongere katten, wat soms samenhangt met pijn of een gezondheidsklacht. Laat dat bij twijfel altijd checken door een dierenarts.
Kunnen katten nachtmerries hebben?
Dit is moeilijk te bewijzen, maar het is niet uit te sluiten. Als katten positieve ervaringen kunnen herbeleven in hun slaap, is het logisch dat ze ook nare ervaringen kunnen verwerken. Katten die een stressvolle achtergrond hebben, zoals een asielkat of een kat die iets schokkends heeft meegemaakt, kunnen soms onrustiger slapen of met een schok wakker worden.
Merk je dat je kat regelmatig heel onrustig slaapt, luid miauwt in zijn slaap of angstig wakker schiet, dan kan dat een teken zijn van stress of een onderliggende oorzaak. Een rustige, vaste slaapplek helpt de meeste katten om beter te slapen.
Kortom: ja, katten dromen. De REM-slaap is bij katten net zo reëel als bij mensen, en de signalen zijn met een beetje aandacht goed te herkennen. De volgende keer dat je kat zijn pootjes beweegt in zijn slaap, is hij waarschijnlijk in gedachten op jacht.
