Nachtmerries voorkomen is voor veel mensen een serieuze wens. Want wakker schrikken met een bonkend hart, bezweet en vol angst, is allesbehalve een fijne manier om de nacht door te brengen. Bijna iedereen heeft wel eens een nare droom. Maar als het regelmatig gebeurt, heeft dat invloed op hoe je je overdag voelt. Gelukkig zijn er manieren om nare dromen te verminderen en je nachtrust te verbeteren.
Wat er in je hoofd gebeurt tijdens een nachtmerrie
Tijdens de slaap doorloop je verschillende fases. In de REM-slaap, de fase waarin je het meest droomt, is je brein erg actief. In deze fase verwerkt je hoofd de ervaringen en emoties van de dag. Als er veel stress of spanning is, kan het brein dit vertalen naar angstdromen. Dat verklaart ook waarom mensen vaker nare dromen hebben tijdens moeilijke periodes in hun leven. Trauma, angst en piekeren zijn bekende oorzaken van terugkerende nachtdromen. Ook bepaalde medicijnen, alcohol en een onregelmatig slaapritme kunnen de droomactiviteit beïnvloeden en nare dromen uitlokken.
Wat je overdag kunt doen om rustigere nachten te krijgen
Veel mensen denken dat slaap pas begint als ze in bed stappen, maar de basis voor een goede nacht leg je al overdag. Stress is een van de grootste veroorzakers van angstdromen, dus het helpt om overdag momenten van ontspanning in te bouwen. Denk aan een korte wandeling, rustig ademhalen of iets creatiefs doen. Bewegen heeft ook een positief effect: lichaamsbeweging overdag helpt je ’s nachts dieper te slapen. Let ook op wat je eet en drinkt. Zware maaltijden laat op de avond, pittig eten en alcohol verstoren de slaap en kunnen bijdragen aan onrustige dromen. Cafeïne na het middaguur heeft bij veel mensen hetzelfde effect.
Een rustige avondroutine als bescherming tegen nare dromen
Een vaste avondroutine helpt je lichaam en geest om rustig te worden voor het slapengaan. Schermen van telefoons en tablets stralen blauw licht uit, wat je hersenen actief houdt en de aanmaak van het slaaphormoon melatonine remt. Het is daarom verstandig om minstens een halfuur voor het slapengaan geen schermen meer te gebruiken. Wat wel helpt: een boek lezen, rustige muziek luisteren of een warm bad nemen. Schrijven kan ook helpen. Door je gedachten of zorgen van de dag op te schrijven, maak je je hoofd leeg. Sommige mensen schrijven ook hun dromen op en geven er zelf een ander einde aan. Dit is een bekende techniek die helpt om de invloed van terugkerende nachtdromen te verminderen.
Wanneer het meer is dan een slechte nacht
Soms gaan nare dromen niet vanzelf over, zelfs niet als je alle bovenstaande tips toepast. Als je wekelijks meerdere keren wakker schrikt, overdag moe en angstig bent of het slapen gaan begint te vermijden, is het verstandig om hulp te zoeken. Een huisarts kan je doorverwijzen naar een psycholoog of slaaptherapeut. Er bestaan bewezen behandelingen voor mensen met terugkerende angstdromen, zoals Imagery Rehearsal Therapy. Daarbij leer je de inhoud van nachtdromen bewust te veranderen. Dat klinkt misschien ongeloofwaardig, maar het werkt voor veel mensen goed. Nachtmerries voorkomen is niet altijd helemaal in eigen hand, maar met de juiste aanpak is er bijna altijd verbetering mogelijk.
Veelgestelde vragen
Kunnen kinderen vaker last hebben van nachtmerries dan volwassenen?
Ja, kinderen hebben vaker last van angstdromen dan volwassenen. Tussen de drie en tien jaar is het heel normaal om regelmatig nare dromen te hebben. Het brein van kinderen is volop in ontwikkeling en verwerkt nieuwe ervaringen intensief tijdens de slaap. In de meeste gevallen nemen nachtdromen af naarmate een kind ouder wordt.
Is er een verband tussen medicijnen en nare dromen?
Sommige medicijnen kunnen inderdaad nare dromen veroorzaken of verergeren. Denk aan bepaalde middelen voor bloeddruk, antidepressiva en slaap of ontwenningmiddelen. Als je vermoedt dat een medicijn bijdraagt aan slechte dromen, bespreek dit dan met je arts. Stop nooit zomaar met medicijnen zonder overleg.
Helpt melatonine bij het verminderen van nachtmerries?
Melatonine helpt bij het verbeteren van het slaapritme, maar het vermindert nachtmerries niet direct. Bij sommige mensen zorgt een beter slaapritme wel voor rustiger dromen, maar melatonine is geen oplossing voor angstdromen als die een andere oorzaak hebben, zoals stress of trauma.
Wat is het verschil tussen een nachtmerrie en nachtangst?
Bij een nachtmerrie word je wakker en kun je je de droom herinneren. Nachtangst is anders: iemand schreeuwt of schopt in zijn slaap, lijkt in paniek maar wordt niet echt wakker en herinnert zich de volgende dag niets. Nachtangst komt vaker voor bij kinderen en is minder goed te beïnvloeden door gedrag overdag.
