Ja, blinde mensen kunnen dromen. Ze dromen zelfs even vaak en even lang als mensen met een normaal gezichtsvermogen. Wat verschilt, is hoe die dromen eruitzien en welke zintuigen daarin een rol spelen.
Hoe dromen blinde mensen?
Of iemand die blind is beelden ziet in dromen, hangt sterk af van wanneer hij of zij blind is geworden. Dat maakt een groot verschil.
- Blind geboren of blind voor het derde levensjaar: Deze mensen zien in dromen vrijwel geen beelden. Hun dromen bestaan vooral uit geluiden, geuren, smaken en aanrakingen. Dat zijn de zintuigen die ze in hun dagelijks leven ook het meest gebruiken.
- Blind geworden na het derde levensjaar: Mensen die later blind zijn geworden, hebben vaak nog visuele herinneringen. Die gebruiken ze in hun dromen. Ze kunnen dus nog kleuren, gezichten of landschappen “zien” tijdens het slapen, ook al zien ze overdag niets.
- Blind geworden op latere leeftijd: Hoe ouder iemand was toen hij of zij blind werd, hoe levendiger de visuele dromen vaak blijven. Die beelden kunnen ook na jaren nog terugkomen in dromen.
Welke zintuigen spelen een rol in dromen van blinden?
Voor mensen die nooit hebben kunnen zien, is het dromen een volledig zintuiglijke ervaring zonder beeld. Dat klinkt misschien vreemd, maar hun dromen zijn daardoor niet minder rijk of levendig. Ze horen stemmen en muziek, voelen texturen en temperaturen, ruiken eten of natuur en proeven smaken. Die zintuiglijke details kunnen net zo helder en emotioneel zijn als beelddromen bij ziende mensen.
Onderzoekers die droomverslagen van blinden vergeleken met die van zienden, zagen dat de inhoud van dromen erg op elkaar leek. Blinden dromen over sociale situaties, angst, vreugde, verliezen van iets of iemand en alledaagse bezigheden, net zoals zienden dat doen. Alleen de “verpakking” verschilt.
Hebben blinde mensen nachtmerries?
Ja, en opvallend genoeg lijkt het erop dat mensen die blind zijn geboren vaker nachtmerries hebben dan zienden. Dat is althans wat meerdere slaapstudies suggereren. Een mogelijke verklaring is dat blinden vaker worden geconfronteerd met fysieke gevaren in het dagelijks leven, zoals bijna aangereden worden of ergens tegenaan lopen. Die ervaringen van hulpeloosheid en gevaar verwerken ze ook in hun dromen.
Kunnen blinde mensen dromen over zien?
Iemand die blind geboren is, kan niet dromen over iets wat hij nooit heeft meegemaakt. Kleuren, licht en gezichten zijn voor hen geen begrippen die in een droom kunnen opduiken. Dat is vergelijkbaar met hoe jij niet kunt dromen over een gevoel of zintuig dat je nooit hebt gehad.
Anders ligt dat bij mensen die pas later blind werden. Zij kunnen wél dromen over zien. Sommigen beschrijven dat als een fijne ervaring, een soort nachtelijk bezoek aan hun vroegere leven. Voor anderen is het juist pijnlijk, omdat ze na het wakker worden opnieuw beseffen dat ze niet meer kunnen zien.
Hoe verloopt de slaap bij blinde mensen?
De slaap van blinden verloopt anders dan bij zienden, niet in het dromen zelf, maar in de timing. Veel blinden, vooral mensen die volledig blind zijn, hebben moeite met hun bioritme. Dat komt omdat het bioritme van mensen wordt gestuurd door licht. Zonder lichtprikkels raakt de interne klok van het lichaam gemakkelijk ontregeld. Dit leidt soms tot slaapproblemen, maar het heeft geen invloed op het dromen zelf zodra de slaap eenmaal plaatsvindt.
Blinde mensen dromen dus voluit, maar dan met de zintuigen die hen het meest vertrouwd zijn. Of iemand beelden ziet of juist geluiden hoort in dromen, hangt af van wat hij of zij ooit heeft ervaren. De dromen zelf, met alle emoties en verhalen die daarin voorkomen, zijn net zo echt en betekenisvol als bij iemand die wél kan zien.
